Idea i zasada działania rynku Forex

Forex (lub krótko FX) pochodzi od angielskiego „foreign exchange” i oznacza rynek finansowy obejmujący handel walutami, w którym najważniejszymi uczestnikami są banki i instytucje finansowe. Dzięki rozwojowi Internetu i telekomunikacji do tego grona dołączyli inwestorzy detaliczni oraz znacząca grupa dużych spekulantów z całego świata, dla których istotną zaletą jest przejrzystość, równość dostępu i ogromna płynność licząca ok. 2 bilionów USD dziennie, a także 24 godzinna ciągłość kwotowań i realizacji zleceń (5 dni w tygodniu, oprócz weekendów). Nie jest to jednak, jak się niektórym wydaje, jedna giełda czy centralna tabela ofert. Idea tego handlu opiera się na zasadzie tzw. Over The Counter (OTC) gdzie transakcje są realizowane poza rynkiem regulowanym przez rozproszonych pośredników i przy użyciu systemów elektronicznych oraz telefonów. Nie jest to zarazem, jak błędnie się przyjmuje, rynek kontraktów terminowych, lecz po prostu rynek kasowy (spot), a podobieństwo wynika ze sposobu angażowania się własnym kapitałem na zasadzie lewarowania (do zawarcia transakcji wystarczy tylko określona kwota depozytu stanowiąca niewielką część rzeczywistej wartości zlecenia), czy też możliwość dokonania krótkiej sprzedaży (short position). Rozliczenia oparte są na metodzie kasowej z opcją non-delivery (transakcję rozpoczyna się mając na rachunku np. USD i z taką walutą ją kończy) bądź delivery (można zażyczyć sobie wypłaty w walucie, którą nabyło się za dolary).

Całodobowy obrót walutami od Tokio po Nowy York jest organizowany przez szereg wyspecjalizowanych i niepowiązanych ze sobą biur, oferujących od kilku do kilkudziesięciu par walut do tradingu. Kursy wymiany nie różnią się zasadniczo między biurami (ponieważ w każdej chwili mogą zadziałać arbitrażyści), niewielkie odchylenia w kwotowaniach pochodzą głównie z różnic w tzw. spreadzie (widełki pomiędzy ceną kupna i sprzedaży) oraz głębokości działania stopów zamykających.

Stronami transakcji na platformach są: z jednej strony inwestor sprzedający/kupujący walutę, z drugiej samo biuro forexowe, występujące jako tzw. market maker- to ono wystawia dynamicznie zmieniające się oferty bid (czyli kupna) i ask (czyli sprzedaży) oraz dba o płynność i realizację zleceń. Market maker na bieżąco zabezpiecza swoje pozycje na rynku międzybankowym. Dzięki ogromnej płynności nie ma też powodu do obaw o nadużycia czy dominację jednego z uczestników obrotu na tak płynnym rynku (poza spektakularnymi i na palcach liczonymi atakami ze strony potężnych spekulantów).

Dodatkowa opcja, zwana Request A Quote, pozwala na transakcję z innym inwestorem aktualnie zalogowanym na danej platformie. Mogą się oni umówić, co do ceny (z reguły mieszczącej się wewnątrz widełek „stawianych” przez market makera) i dokonać wymiany, która zostaje elektronicznie zarejestrowana przez biuro forexowe, potrącające za to niewielką prowizję.

Narzędzia rynku walutowego Forex

Całość obrotu internetowego realizowana jest na tzw. platformach transakcyjnych. Są to specjalne programy, oparte na technologii Java lub formie osobnej aplikacji instalowanej na komputerze, umożliwiające śledzenie notowań oraz składanie zleceń.

Podstawowymi elementami każdej takiej platformy, które pojawiają się na ekranie monitora po zalogowaniu na indywidualne hasło są:

  • ciąg ofert kupna i sprzedaży wszystkich walut oferowanych przez dane biuro. W przeciwieństwie do kwotowań giełdowych pokazywana jest tylko i wyłącznie jedna, najlepsza oferta z każdej strony (w czasie rzeczywistym). Nie ma tu wolumenu, ani wielkości każdej zawartej transakcji. Rozpiętość między cenami bid i ask jest różna i waha się od 2 pipsów na najpłynniejszych walutach do 50 pipsów na tych nieco bardziej egzotycznych (wśród nich również złoty). Pips oznacza podstawową jednostkę zmiany ceny (tik) i jest równa 1/100 procenta (czwarte miejsce po przecinku tj. 0,0001),
  • wykres przedstawiający kursy w czasie rzeczywistym, w dowolnym interwale czasowym oraz formie graficznej. Należy pamiętać, że wykresy na platformach forexowych budowane są w oparciu o różne kryteria – na jednych będzie to tylko cena kupna na innych średnia cena (połowa spreadu). Warto więc to sprawdzić, by uniknąć błędów w analizach i zleceniach dokonywanych na ich podstawie. Wykresy wyposażone są ponadto w podstawowe narzędzia używane przez techników, czyli indykatory, średnie itd. wyświetlane według wskazań użytkownika,
  • kalkulator pipsów – służy do przeliczania, ile wart jest jeden pips w walucie transakcyjnej (czyli ile np. USD zostaje dodane lub odjęte z rachunku po ruchu o jeden pips),
  • formularze zleceń – obejmują cenę, rodzaj zlecenia, czy wielkość lota. Lot oznacza podstawową, minimalną jednostkę transakcyjna, jaką można kupić/sprzedać używając do tego margin, czyli depozytu zabezpieczającego. Lot opiewa na 1 do 100 000 dolarów lub równowartość w innej walucie. Biura ustalają jego wielkość płynnie lub jest to odgórnie wymagane jako ilość stała. W zależności od lewarowania akceptowanego na danej platformie potrzeba depozytu rzędu od 1% do 5 % rzeczywistej wartości lota, aby otworzyć pozycję,
  • okno podglądu na aktualne transakcje w toku (ze zmieniającymi się na bieżąco kwotami zysku/straty) lub czekające zlecenia do realizacji,
  • historia rachunku i wyciąg z transakcji.

W zależności od opcji udostępnianej przez poszczególne platformy forexowe dodatkowo można znaleźć na platformie: komentarze, analizy, strumień rynkowych newsów, chat.

Transakcje na rynku walutowym Forex

Punktem wyjścia dla zrozumienia procesu składania i realizacji zleceń, bardziej zbliżonego do działalności kantorowej, a nie giełdowej, jest kwestia spreadu i system kwotowań.

Wszystkie waluty są kwotowane parami np. USD/CHF gdzie dolar jest tzw. „walutą bazową”, natomiast frank – „walutą kwotowaną”. Dolar amerykański jest walutą bazową niemal we wszystkich notowaniach (kwotowania podstawowe) z wyjątkiem EUR/USD i GBP/USD. Notowania par bez udziału USD są rezultatem obliczeń otrzymywanych ze wspomnianych kwotowań podstawowych i są to tzw. crossy (cross rates – kursy krzyżowe).

Platformy forexowe nie pobierają prowizji od zrealizowanych transakcji, ani opłat za prowadzenie rachunku. Ich zyskiem są widełki (spread) między ofertami kupna/sprzedaży. Dlatego trzeba pamiętać, że zamykając pozycję długą lub otwierając krótką, dochodzi do sprzedaży po cenie z dolnego pułapu widełek, natomiast przy otwieraniu długiej lub zamykaniu krótkiej, do kupna po kursie z górnego pułapu.

Zlecenia na rynku walutowym Forex

Platformy forexowe umożliwiają swoim klientom stosowanie zleceń ułatwiających otwieranie/zamykanie pozycji oraz kontrolę ryzyka. Najpopularniejsze rodzaje zleceń stawiane do dyspozycji użytkowników to:

  • market – po cenie rynkowej (odpowiednik PKC); czasem jest ustawione w arkuszu zleceń jako domyślne,
  • limit – po cenie z określonym limitem (zamiennie mogą być używane inne rodzaje tego zlecenia np. przy wybiciu w którąś ze stron „Upper/lower bound”),
  • stop loss – zamyka nam stratną pozycję po z góry określonym limicie,
  • take profit – zamyka pozycję zyskowną po z góry określonym kursie,
  • OCO (one cancels other) – to połączenie 2 poprzednich zleceń w jednym – jednocześnie określamy poziom realizacji zysku oraz ewentualnej straty. Zlecenie, które wejdzie pierwsze automatycznie anuluje to drugie, niezrealizowane,
  • hedge – jest to zupełnie nowy typ zlecenia wprowadzony na rynek przez firmę CMS.Tego typu zlecenie pozwala na równoczesne otwarcie pozycji długiej oraz krótkiej na tym samym rachunku z wykorzystaniem jednego depozytu. Pozycje się nie zerują, a ewentualny zysk/strata zostaje „unieruchomiony” do momentu zamknięcia jednej z pozycji.

Uczestnicy rynku walutowego:

  • rząd i instytucje – są bardzo ważnymi uczestnikami rynku walutowego. W krajach, w których gospodarka wolnorynkowa dopiero się rozwija ich wpływ może być szczególnie duży,
  • inwestorzy instytucjonalni – wykorzystują rynki walutowe do zarządzania płynnością oraz do tworzenia zasobów walutowych, zgodnie z przewidywanym zapotrzebowaniem na nie w przyszłości. W związku z tym, zmiana struktury portfeli walutowych ma często bardzo silny, długookresowy wpływ na wahania kursów poszczególnych walut,
  • banki centralne – wykazują się dużą aktywnością na rynku walutowym. Do ich najistotniejszych zadań należy bowiem nadzorowanie sytuacji panującej na rynku pieniężnym i walutowym przez kontrolę podaży pieniądza i wysokość stóp procentowych. Ponieważ wszystkie banki centralne są zainteresowane jak najmniejszą niepewnością, co do zmian kursów walutowych, wielokrotnie dochodzi do interwencji z ich strony w celu stabilizacji nadmiernych wahań na rynkach w pełni wymienialnych walut. W tym celu, banki centralne wykorzystują zgromadzone rezerwy walutowe lub oddziałują na stopy procentowe poprzez operacje na rynku pieniężnym,
  • brokerzy – spełniają bardzo ważną rolę na rynku, ponieważ są ogniwem pomiędzy bankami, a także niektórymi uczestnikami rynku, którym dalej przekazują ceny walut. Bank, który podaje ceny brokerowi, musi być przygotowany do zawarcia z nim transakcji. Do tego celu wykorzystywane są łącza telekomunikacyjne i komputerowe. Broker kwotuje dla wszystkich swoich klientów aktualnie najwyższy kurs płacony przez banki kupujące walutę i najniższy aktualny kurs oferowany przez banki, które sprzedają walutę. To oznacza, że jego starania mają na celu podawanie najdogodniejszej ceny dla klienta, niezależnie od tego, czy chce on kupić czy sprzedać daną walutę,
  • banki komercyjne – to bardzo ważny segment uczestników rynku walutowego. Podają oni swoim klientom tzw. komercyjny kurs walutowy, który jest ceną detaliczną kwotowaną dla mniejszych kwot. Banki komercyjne otrzymują na rynku cenę hurtową, która jest podawana dla dużych kwot. Chodzi o to, że spread (różnica pomiędzy ceną kupna, a sprzedaży) jest dla banków na rynku międzybankowym o wiele mniejsza, niż spread, który banki oferują swoim klientom. Banki kupują zatem taniej na rynku lub drożej na rynku sprzedają po to, aby klientom drożej sprzedać daną walutę lub taniej ją od nich kupić. Banki kreują rynek przez cały czas korygując swoje ceny, aby w ten sposób zrównoważyć popyt i podaż poszczególnych walut, a w efekcie osiągnąć zysk. Banki komercyjne tworzą zintegrowany rynek walutowy, rynek depozytów oraz system umożliwiający przeprowadzanie rozliczeń dla klientów. Banki komercyjne, w zależności od znaczenia danych klientów dla siebie, a także wielkości i typu transakcji oraz daty jej rozliczenia ustalają dogodną dla siebie różnicę pomiędzy kursem walutowym, a komercyjnym,
  • eksporterzy i importerzy na rynku – są bardzo istotnymi uczestnikami rynku walutowego, głównie ze względu na wielkość transakcji i duże obroty walutowe. Jest to ważna grupa uczestników, pomimo faktu, że swoje transakcje na rynku walutowym przeprowadzają poprzez banki i nie są bezpośrednim uczestnikiem tego rynku. Ich obecność na rynku jest spowodowana nie tylko obowiązkiem zapłaty lub otrzymania kwoty transakcji, ale także zajmowaniem pozycji walutowych, w celu zabezpieczenia się przed niekorzystną zmianą kursów walut w momencie rozliczenia. Podejmowanie takich działań ma duży wpływ na podwyższenie rentowności działalności gospodarczej.

Czynniki wpływające na rynek walutowy:

  • makroekonomia – publikacja danych, to jeden z najbaczniej obserwowanych czynników mających wpływ na rynek walutowy. Oczywiście waga wszystkich publikacji nie jest jednakowa. Co więcej może się ona zmieniać wraz z panującą w danym momencie sytuacją w gospodarce,
  • polityka banku centralnego – ma ogromny wpływ na kurs walutowy. W Polsce podstawową zasadą polityki pieniężnej w latach 1999-2003 jest strategia realizacji celu inflacyjnego w sposób bezpośredni, która zakłada brak celów pośrednich. Bank centralny nie koncentruje się na pojedynczym wskaźniku, natomiast bierze pod uwagę każdą dostępną informację o czynnikach, zagrażających wykonaniu przyjętego na dany rok celu inflacyjnego. Realizując ten cel, bank centralny wykorzystuje wszelkie dostępne instrumenty polityki pieniężnej,
  • wydarzenia na rynku światowym oraz polityka – z innych wydarzeń wydaje się, że największy wpływ na rynek walutowy mają przede wszystkim te najbardziej tragiczne tj. wojny, ataki terrorystyczne, katastrofy. Inwestorzy w przypadku zaistnienia sytuacji kryzysowej, uciekają w bezpieczne waluty. Z zasady są nimi dolar amerykański oraz frank szwajcarski,
  • wypowiedzi polityków – są bacznie śledzone przez inwestorów, zwłaszcza wypowiedzi członków ekip rządzących i opozycji oraz kroki, jakie podejmują dla realizacji swoich celów. Stabilność sceny politycznej przekłada się bowiem na zwiększenie atrakcyjności gospodarki wśród zagranicznych inwestorów, co przyciąga kapitał i wzmacnia krajową walutę. Z drugiej strony pogorszenie się sytuacji na niej może doprowadzić do gwałtownego wycofania zainwestowanych środków i wzrostu cen dewiz,
  • eksporterzy, importerzy i spekulanci – podmioty prowadzące handel z kontrahentami zagranicznymi pragną głównie zabezpieczyć swoje zobowiązania. Z kolei spekulanci przyjmują na siebie ryzyko zmiany ceny instrumentu finansowego, a w zamian liczą na ponadprzeciętne korzyści w przypadku, gdy jest ona zgodna z ich oczekiwaniami. Zachowanie zarówno jednych, jak i drugich, szczególnie w przypadku mało płynnych rynków, mogą mieć duże znaczenie na kształtowanie kursu waluty. Wtedy to nawet niewielkie transakcje mogą przełożyć się zarówno na szybki wzrost jak i na szybki spadek jej notowań.

Teorie kursu walutowego:

Teoria parytetu siły nabywczej – PPP

W teorii tej dominuje pogląd, że kursy walut w dwóch krajach uzależnione są od cen koszyka dóbr nabywanego w dwóch krajach. Mówiąc prościej, jeżeli inflacja w jednym kraju jest wyższa od inflacji w drugim kraju waluta tego pierwsza powinna się osłabiać. Szanowane pismo The Economist wprowadziło do tej koncepcji prostą modyfikację – uznało bowiem, że szeroki koszyk dóbr reprezentowany jest przez hamburgera. Jeżeli hamburger w Wielkiej Brytanii kosztuje 1 funty a w USA 2 dolary wówczas kurs walutowy pomiędzy tymi dwoma krajami powinien wynosić GBP/USD 2.00. Jeżeli cena rynkowa wynosi GBP/USD 1.70 wówczas możemy powiedzieć, że funt nie niedowartościowany. Teoria ta ma jednak swoje mankamenty: a) po pierwsze nie uwzględnia podatków i ceł, po drugie ignoruje ceny usług, po trzecie nie uwzględnia tego, że dwa kraje mogą mieć kompletnie inne standardowe koszyki nabywanych dóbr, w końcu zaś inflacja w obu krajach może być mierzona w kompletnie inny sposób, np. wykorzystując koncepcję okresu bazowego, z którego pobieramy niezmienny później udział każdego dobra w koszyku dóbr i ceny tych dóbr, albo też koncepcję zmiany udziału poszczególnych produktów w koszyku wraz ze zmianą zachowań konsumentów. Teoria ta nie sprawdza się absolutnie w rzeczywistym świecie finansowym, przykładowo obecnie wyceniając EUR/USD na poziomie 1.20. W bardzo długim terminie 3-5 lat możliwe są jednak ruchy walut zgodnie z tą teorią.

Teoria parytetu stóp procentowych – IRP

W teorii tej wyrażone są poglądy, że wzrost lub spadek cen jednej waluty jest neutralizowany przez różnicę stóp procentowych. Przykładowo jeżeli stopy procentowe w USA przekraczają stopy procentowe w Japonii wówczas dolar powinien tracić do Jena, aby uniemożliwić zyskowny arbitraż. Przyszłe kursy walut odzwierciedlane w cenach kontraktów forward stanowią więc zgodnie z tą teorią przyszłe kursy spotowe. IRP podobnie jak PPP jest teorią, która zawiera w sobie pewne mankamenty. Przykładowo w latach 90 w wielu przypadkach kursy walut krajów o wyższych stopach procentowych odnotowywały wzrosty, a nie spadki, z uwagi na fakt iż restrykcyjna polityka monetarna powodowała zmniejszenie inflacji.

Model bilansu płatniczego – BPM

Teoria BPM zakłada, że kurs walutowy pomiędzy dwoma krajami zdeterminowany jest przez obroty bieżące pomiędzy tymi krajami. Jeżeli znajdują się one w równowadze również kurs walutowy pomiędzy nimi powinien być stabilny. Jeżeli jeden z krajów zaczyna wykazywać deficyt handlowy, wówczas jego waluta zaczyna tracić na wartości. Osłabienie jego waluty czyni import mniej opłacalnym oraz powoduje wzrost atrakcyjności eksportu. Po okresie przejściowym zmiany kursów walutowych prowadzą do powstania równowagi handlowej pomiędzy tymi krajami. Teoria BPM, podobnie jednak jak teoria PPP koncentruje się na przepływach dóbr, nie uwzględniając przepływów kapitałowych mających na celu kupno akcji czy obligacji. Element ten uwzględnia natomiast model aktywów rynkowych.

Model aktywów rynkowych

Eksplozja i umiędzynarodowienie handlu akcjami i obligacjami spowodowało, że przepływy mające na celu transakcje na rynku finansowym powodują zmiany kursów walut. W tym modelu istotną rolę spełnia gospodarka. Inwestorzy na rynku walutowym reagują więc na czynniki, które decydują o sile gospodarki danego kraju takie jak PKB, sprzedaż detaliczna, produktywność gospodarki. Model jest wyrazem ostatnich zmian na rynku kapitałowym.

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 9.8/10 (4 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: +1 (from 1 vote)
Idea i zasada działania rynku Forex, 9.8 out of 10 based on 4 ratings

Użytkownicy trafili tu po frazach:

  • ceny kantorowe
  • forex zasady

Comments are closed.